Республикалық деңгейде медициналық авиация нысанындағы медициналық көмек 2011 жылдың сәуір айынан бастап еліміздің тұрғындарына көрсетіле бастады. Шұғыл көмектің бұл түрін медициналық авиация мобильдік бригадасының жоғары білікті мамандары көрсетеді. Медициналық авиация қызметкерлері — батыр адамдар, олардың күнделікті еңбегі — жасына, жынысына, әлеуметтік мәртебесіне және орналасқан жеріне қарамастан, шұғыл медициналық көмекке мұқтаж адамдардың өмірін құтқару. Олар күн сайын медициналық көмек көрсету және пациенттерді облыстық немесе республикалық ауруханаларға тасымалдауды жүзеге асыру үшін отанымыздың шалғай және қол жетімді емес аймақтарына ұшады.
Бүгін біз сіздерді Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығының медициналық авиация мобильдік бригадасының фельдшері Бақыт Жұмабаевпен таныстырғымыз келеді.
- Бақыт, қайырлы күн, фельдшер мамандығын неге таңдағаныңызды айтыңызшы?
- Cәлеметсіз бе. Біздің отбасымыз үлкен дәрігерлер әулеті, мен кішкентай кезімнен басқа мамандықтың адамы бола аламын деп ойлаған жоқпын. Менің медициналық білімім — Арқалық медициналық училищесінен басталды, оқудан кейін жедел жәрдем бригадасында жұмыс істеу арманы пайда болды. Мен медицинада 21 жыл жұмыс істеймін, олардың шамамен 6 жылын медициналық авиацияда атқарудамын.
- Алғашқы жұмыс күніңіз есіңізде ме?
- Әрине. Еңбек жолымды Арқалық қаласының жедел жәрдем станциясынан бастадым. Өзімнің қан қысы жоғары әжеге барған алғашқы шақыртуым есімде жақсы сақталып қалды. Біз келіп, қажетті көмекті көрсеттік, алайда ұстама тоқтатылмады және әжені ауруханаға апаруға тура келді. Оның көздері әлі есімде. Ол бізге көмектескеніміз және көрсеткен қамқорлығымыз үшін шын жүректен алғыс айтты және біздің кеткенімізді қаламады. Бұл өмір бойы есте қалады, ол сол кезде 74 жаста еді.
- Медициналық авиация фельдшерінің мамандығы өте маңызды, жауапты екені сөзсіз. Сіздің жұмысыңызда ең қиын нәрсе не?
- Біздің барлық пациенттеріміз негізінен реанимациялық пациенттер. Ауыр халдегі пациентті бортқа алар кезде, аспанда сіз оның ауруымен жалғыз қаласыз, кейде борт ауаға көтерілгеннен кейін пациенттің жай-күйі қандай болатынын болжау қиын. Мұнда пациентті жоғалтпау үшін біреуге қоңырау шалуға, консультация алуға мүмкіндік жоқ, шешімді дереу қабылдау қажет. Біздің міндетіміз - дәрігермен бірлесе жұмыс істеу және бір команда болу. Біз пациентке қажетті көмекті жедел көрсетуге әрқашан дайын болуымыз керек және біздің жұмысымызда тек арнайы дайындықтың өзі жеткіліксіз. Кәсіби тәжірибе, кезек күттірмейтін терапия, хирургия, педиатрия, акушерия, гинекология және басқа да сияқты медицинаның әртүрлі салаларында кең ауқымды білім, сонымен қатар белгілі бір моральдық қасиеттер қажет. Менің ойымша, сіз ұнататын мамандықта қиындықтар болмайды. Сізге тек өз ісіңізді жақсы көруіңіз керек.
- Таңдалған ісіңізде сізді не қызықтырады?
- Көп нәрсе. Менің жұмыс күнім ешқашан қайталанбайды. Әр күн - бұл жаңа адамдар, жаңа бағыттар, мінезді, білімді сынау, адаммен сөйлесе білу. Біздің ісімізде кездейсоқ адамдар жоқ. Ең бастысы, адам өмірін құтқарған кезде қанағаттанып, белгілі бір жай-күйде боласың.
- Мұндай психологиялық ауыртпалыққа қалай төтеп бересіз?
- Егер біз өз эмоцияларымызды ұстай алмасақ, біз өз жұмысымызды орындай алмаймыз. Бұл жылдар бойы, тәжірибемен келеді. Қалай болғанда да, пациент үшін алаңдау болады, бірақ оны көрсету кәсіби емес. Ұстамды болу қажет, психологияны оқу, өзіңмен, өзіңнің эмоцияларыңмен жұмыс жасай білу қажет.
- Жұмыс күніңіз қалай өтетінін айтыңызшы. Бір ауысымда қанша ұшу орындайсыздар?
- Ауысымға ауыспас бұрын біз қысымды, температураны өлшеу, жалпы жай-күйді бағалау сияқты міндетті медициналық қарап-тексеруден өтеміз. Адамдарға көмектесу үшін мен ең алдымен физикалық және психологиялық тұрғыдан жақсы болуым керек. Бригаданың жұмысы жабдықтың жарамдылығын тексеруден басталады. Сондай-ақ дәрілердің қажетті көлемінің болуы да тексеріледі.
Осыдан кейін біз «күту режимінде» боламыз: медициналық көмек күн мен түннің кез келген уақытында қажет болуы мүмкін – біз әрқашан әзірлік үстіндеміз. Тәулік ішінде бригада 1-ден 3-ке дейін ұшып шығуды жүзеге асырады.
- Пандемия барлық қызмет салаларына өзіндік түзетулер енгізді және ең алдымен медицинаға әсер етті. Сіздерде атап айтқанда не өзгерді?
- Коронавирустық пандемия барлығымыз үшін біз кездестірген ең үлкен сынақ болды. Пациентке ұшқан кезде: жеке қорғаныс құралдарында жұмыс істеу қажеттігі сияқты белгілі бір түзетулер енгізілді. Пациенттерге медициналық көмек көрсету кезінде басқалар үшін инфекция көзі болмау өте маңызды. Пациентті тасымалдағаннан кейін міндетті түрде әуе кемесінің салонына дезинфекция жүргізіледі.
Коронавирустық инфекциямен күресте көптеген елдер, оның ішінде біздің елдеріміз де, көптеген жақсы, кәсіби медициналық мамандардан айырылғаны өте өкінішті.
- Өміріңізді медицинамен байланыстырғаныңызға өкінбейсіз бе?
- Жоқ, бұл менің өмірімнің ажырамас бөлігі. Мен жұмыс істеуге дайынмын, адамдарға көмектесу маған ұнайды. Менің жұмысымның арқасында мен өз ісімнің кәсіби мамандарымен – жағдайы ауыр пациенттерге бірге ұшатын әріптестерім медициналық консультанттармен, операцияларды орындайтын дәрігерлермен таныстым. Мен олардан көп нәрсені үйренемін. Қазір медицина қызметкерлерінің көпшілігінің дайындық деңгейі жоғары, біз өз дағдыларымызды үнемі жетілдіріп отырамыз, озық әдістерге үйренеміз, медициналық манипуляциялар техникасын пысықтаймыз.
- Белгілі болғандай, осы жыл маңызды, ерекше күндермен таныстырылған. Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығы мен медициналық авиация қызметінің 10 жылдығы қарсаңында адамдарға не тілегіңіз келеді?
- Адамдар ауырмасын, пандемия аяқталсын деп тілеймін. Біздің халқымыздың денсаулығын сақтау мақсатында бірлесіп жасалған жұмыс үшін тағдырыма және әріптестеріме алғыс айтамын және медициналық авиация саласының дамуына тілектеспін.
- Бақыт, сұхбат бергеніңіз үшін алғыс айтамыз. Медицина қызметкері мамандығы алғыс пен жоғары гуманизммен ерекшеленеді. Сіздің кәсібилігіңіз, жанқиярлығыңыз бен мейірімділігіңіз денсаулықты қалпына келтіріп қана қоймай, көптеген адамдардың өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді. Зор еңбегіңіз үшін рахмет! Шыдамдылық, жақсылық және мықты денсаулық!
