Жыл сайын 29 қазанда бүкіл әлемде Дүниежүзілік инсультпен күрес күні (World Stroke Day) атап өтіледі. Бұл күн Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен 2006 жылы осы ауруға қарсы күресте шұғыл әрекет етуге шақыру мақсатында құрылған. Ми қан тамырларының аурулары қазіргі қоғамның маңызды медициналық-әлеуметтік проблемаларының бірі болып қала береді, бұл олардың халықтың аурушаңдығы мен өлім-жітімінің жоғары үлесіне, алғашқы мүгедектіктің себебіне байланысты.
Ми тамырларының зақымдалуы кезінде қайтымсыз процестер 1-2 сағаттан кейін басталады. Медициналық тәжірибеде арнайы «терапиялық терезе» бөлінеді - 4,5 сағат. Бұл уақыт, көмек келгенге дейінгі инсульт кезіндегі ми жасушаларының көп бөлігінің некрозымен байланысты ұстаманың ауыр патологиясының дамуына жол бермейтін алғышқы көмек. Егер осы уақыт ішінде науқасқа білікті медициналық көмек көрсетуге уақыт болса, ол қарапайым өмірге тез оралуы мүмкін.
Жедел ми қан айналымының бұзылуының белгілерін анықтаған кезде дәрігерлерді мүмкіндігінше тез шақыру керек. Жедел медициналық көмек келгенге дейін инсульт кезінде не істеу керек:
- Науқас үлкен алаңдаушылық жағдайында жағдайды нашарлатпауы және өзіне зиян тигізбеуі үшін оны тыныштандырыңыз.
- Адамды төсекке ыңғайлы қалыпта жатқызыңыз. Басын 30 градусқа көтеріңіз. Науқастың астында төсек үстінде қатпарлар пайда болмауы маңызды.
- Егер науқас есінен танып қалса, басын бір жағына бұрып, тілін ақырын тартыңыз.
- Жаға, галстук немесе белбеу сияқты тығыз киімді босатыңыз.
- Қан қысымын және импульсті, сондай-ақ қандағы қантты өлшеңіз. Егер қысым жоғары болса, дәрігерлер науқасқа осы көрсеткіштерді қалыпқа келтіретін дәрі-дәрмектер беруге кеңес береді. Бұл өте сирек жағдайларда рұқсат етіледі.
- Содан кейін аяғын ыстық суы бар ыдысқа салыңыз немесе аяқтарына ыстық су жылытпасын салыңыз. Мұндай әрекеттер қанның бас аймағына ағуын жеңуге көмектеседі.
